یکی از پرونده های متداول و در عین حال پیچیده ای که دادگاه ها با آن مواجه می شوند، وضعیتی است که خریدار، ملک را با مبایعه نامه و قولنامه عادی خریداری کرده و تمام یا بخش عمده ای از ثمن و مبلغ معامله را نیز پرداخت نموده، اما پیش از حضور در دفترخانه اسناد رسمی و انتقال قطعی سند، فروشنده فوت می کند. در این صورت، خریداران با ابهام و نگرانی روبرو می شوند که آیا معامله با وجود فوت فروشنده پابرجاست؟ آیا سرمایه از دست رفته است؟
فهرست مطالب
پاسخ به چنین دغدغه ای این است که فوت فروشنده، به هیچ عنوان موجب بطلان یا فسخ مبایعه نامه و قولنامه نمی شود. قرارداد منعقد شده یک تعهد مالی و حقوقی است که پس از فوت متعهد، به وراث او منتقل می گردد. در ادامه، به موضوع الزام به تنظیم سند در صورت فوت فروشنده و نمونه رای می پردازیم
الزام به تنظیم سند در صورت فوت فروشنده
به موجب ماده ۲۱۹ قانون مدنی عقودی که بر طبق قانون واقع شده باشند، بین متعاملین و قائممقام آنها لازم الاتباع است. در بیان مصداق قائم مقام قانونی، می توان به وراث متوفی اشاره نمود.
این بدان معناست که وراث نه تنها مالک اموال و دارایی های متوفی تحت عنوان ماترک می شوند، بلکه کلیه دیون و تعهدات مالی و حقوقی او را نیز به ارث می برند. تعهد به حضور در دفترخانه و تنظیم سند رسمی نیز یکی از همین تعهدات است. بنابراین، از منظر قانون، پس از فوت فروشنده، این وظیفه بر دوش تمامی وراث شخص متوفی قرار می گیرد. آن ها به نوعی در جایگاه فروشنده قرار گرفته و مکلف به اجرای مفاد مبایعه نامه می باشند.
اما سوال این است که با وجود اینکه پس از فوت فروشنده این تعهد بر عهده وراث قرار می گیرد اگر چنین افرادی از انجام تعهد ممانعت نمایند در این صورت تکلیف چیست؟
تکلیف مبایعه نامه بعد از فوت فروشنده
به موجب قانون زمانی که تعهدی بر عهده شخص متعهد قرار می گیرد اگر به انجام آن مبادرت ننماید در این صورت می توان انجام تعهد که در اینجا انتقال قطعی ملک در دفتر اسناد رسمی است را از حاکم که همان دادگاه می باشد را درخواست نمود
اما ممکن است در اینجا این پرسش نیز مطرح شود که وراث شخص متوفی که فروشنده است چه کسانی می باشند؟ پیش از هر امری می بایست این موضوع از طریق گواهی حصر وراثت مشخص شود
به موجب گواهی حصر وراثت این امر مشخص می شود که اسامی وراث متوفی به چه صورت است و سهم الارث هر کدام نیز از این طریق قابل محاسبه خواهد بود، بنابراین مهمترین موضوع مشخص شدن ورثه بوده که در دعوای الزام به تنظیم سند در صورت فوت فروشنده می بایست طرف دعوی قرار بگیرند
یکی از مواردی که موجب می شود روند دادرسی با خلل مواجه شود این بوده که وراث شخص متوفی بدون اطلاع از مبایعه نامه و قولنامه تنظیم شده توسط شخص فوت شده آن را به شخص ثالث انتقال دهند، در این صورت بهتر است به موجب اقدامات تامینی همچون دستور موقت مبنی بر منع نقل و انتقال از بروز چنین عملی جلوگیری شود، بنابراین بهره منده از وکیل پایه یک دادگستری متخصص در امور ملکی می تواند مسیر رسیدن به موفقیت را برای شما تسهیل نماید
در پاسخ به این سوال که تکلیف مبایعه نامه بعد از فوت فروشنده به چه نحو می باشد نیز باید افزود همانطور که پیشتر گفتیم بیع یک عقد لازمی می باشد به این صورت که با حجر، فوت و … از بین نمی رود
بنابراین بعد از فوت فروشنده مبایعه نامه کماکان دارای اعتبار بوده و خریدار می تواند الزام وراث فروشنده به انجام تعهد را از دادگاه مطالبه نماید
اجرای حکم الزام به تنظیم سند در صورت فوت فروشنده
یکی از پرسش هایی که ممکن است مطرح شود این است که نتیجه چنین دعوایی چه می باشد، با این توضیح که اگر نتیجه دعوی مثبت بود و وراث محکوم و ملزم به تنظیم سند رسمی شده اند اگر بدین امر مبادرت نورزند تکلیف چیست؟
از وکیل سوالی دارید؟
در صورت ایجاد پرسش می توانید سوال خود را از وکیل حاتمی فر پرسیده در اینصورت اطمینان خاطر داشته باشید که پاسخ پرسش ها ظرف 24 ساعت توسط وکیل پایه یک دادگستری به شما داده خواهد شد، همچنین می توانید برای اخذ نوبت با وکیل، با ما در ارتباط باشید
در پاسخ باید گفت که در چنین صورتی حاکم که شخصی از واحد اجرای احکام دادگاه می باشد در صورت ممانعت وراث در دفتر اسناد رسمی حاضر شده و به نمایندگی از وراث اقدام به امضای ذیل قرارداد تحت عنوان فروشنده می نماید
در ادامه نمونه رای اخذ شده توسط وکیل حاتمی فر وکیل ملکی تهران در این رابطه ارائه می گردد
نمونه رای الزام به تنظیم سند وکیل حاتمی فر
پرسش و پاسخ
2026-04-19
سلام خسته نباشید من 8سال پیش خانه قولنامه خریدم الان اقدام به سند کردیم میگن تخریب هست بدونه مجوز ساخته شده چه راهی هست تخریب نشه توروخداکمک کنید
وکیل محمد حاتمی فر
درود وقت بخیر، مستندات خود را ابتدا به پیام رسان های شماره درج شده در صفحه تماس با ما ارسال بفرمایید. در خدمت شما هستم
2026-04-19
سلام بنده از همسرم حق طلاق گرفتم ومهریه رو بخشیدم .الان باهم زندگی میکنیم وطلاق نگرفتیم اگه همسرم فوت بشه مهریه بهم تعلق میگیره
وکیل محمد حاتمی فر
درود، سند ابراء مهریه موضوعی مجزا از گرفتن وکالت در طلاق (حق طلاق) می باشد، به صرف تنظیم چنین سندی همسر شما از پرداخت مهریه مبرا شده، بدیهی است با فوت ایشان نیز مهریه ای به شما تعلق نخواهد گرفت. اما در نظر داشته باشید که شما از ایشان ارث خواهید برد. موفق باشید
2026-04-19
سلام من به عنوان مدیر عامل برای یک شرکت مشغول به کار شدن و سند محضری امضا کردم آیا الان که از شرکت زدم بیرون می توانم مدرک خودم که برای دو سال بوده را هم بیرون بیاروم ؟
وکیل محمد حاتمی فر
درود، بایستی سند رسمی تنظیم شده مطالعه شود، صرف وجود فیزیک سند رسمی نزد شما، شما را از تعهدات ضمن آن بری نمی کند.
2026-04-18
زمینی به متراژ ۵۰۰۰ متر که برای ۱۳۰۰ متر طرح دعوا شده و ثبت نیست و بصورت نسخ میباشد متشاکی هیچ گونه مدرکی ارائه نمیده و شاکی حد و حدود این ۱۳۰۰متر را ندارد و بصورت نقشه هوایی از طرف کارشناس دادگاه به دادگاه اعلام گردیده چطور باید درخواست مزاید کرد .
وکیل محمد حاتمی فر
درود، در نظر داشته باشید که برای این موضوع ابتدا می بایست برای اخذ سند و تبدیل سند نسقی به تک برگ اقدام نمایید، در صورت عدم قابلیت افراز زمین می توانید درخواست دستور فروش و مزایده نمایید
2026-04-18
سلام وقتتون بخیر. دو سال پیش از برادرام یه خونه پیش خرید کردم رو خاک، متری ۲۵ تومن که تا شهریور امسال آماده میشه. تقریبا ۹۰ درصد پولم پرداخت کردم الان میگن با توجه به تورم و اینکه چون خونه رو با متریال عالی تری ساختیم باید ۹۰۰ میلیون دیگه هم بدید وگرنه خونه رو بنام تون نمیکنم چون خانوادگی بود بین خودمون یه قرداد دستی نوشتیم. میخوام بدونم حرفشون درسته باید پول تورم رو پرداخت کنم؟ آیا با یه قرداد دستی که فقط شاهدش مادرم بوده میتونم شکایت
وکیل محمد حاتمی فر
درود وقت بخیر، در صورتی که شرطی در قرارداد مبنی بر افزایش قیمت وجود نداشته باشد، دلیلی بر افزایش به عذر اینکه شرایط جنگ بر کشور حاکم می باشد وجود ندارد و شخص متعهد است که ملک را به شما تحویل نموده و انتقال سند را انجام دهد. موفق باشید
وکیل محمد حاتمی فر
سوال از وکیل
پرسش خود را از وکیل میتوانید از همین طریق مطرح کنید. نتیجه پاسخدهی از طریق پیامک اطلاع داده خواهد شد.
پیگیری سوال
پس از اطلاعرسانی از طریق پیامک میتوانید با وارد نمودن شماره موبایل خود پاسخ وکیل را مشاهده کنید.
