به موجب تغییراتی که در قانون صدور چک ایجاد گردید، چک های صیادی جایگزین چک های قدیم شد، یکی از تغییراتی که در این نوع چک به وقوع پیوست این بوده که تمامی اقدامات مربوط به چک صیادی از جمله صدور و انتقال (پشت نویسی، ظهرنویسی) می بایست در سامانه صیادی انجام گرفته و ثبت شود.
فهرست مطالب
بنابراین مطابق قانون صدور چک، زمانی این نوع چک از اعتبار اسناد تجاری برخوردار شده که صدور آن در سامانه صیادی ثبت شود.
امتیازات چک ثبت شده در سامانه صیاد
- چک های صیادی در صورت ثبت دارای امتیازاتی می باشد، یکی از امتیازاتی که می توان به آن اشاره نمود این است که دارنده چک در صورتیکه با عدم موجودی وجه چک در حساب صادرکننده مواجه شد می تواند پس از دریافت گواهینامه عدم پرداخت یا اصطلاحا برگشت یا برگه چک، درخواست صدور اجراییه از دادگاه نماید
- به اینصورت دارنده چکی که برگشت خورده است به مانند گذشته نیازی به طی کردن مراحل مربوط به طرح دادخواست و پرداخت هزینه دادرسی و همچنین محکوم نمودن شخص صادرکننده نداشته و به دلیل اعتباری که قانونگذار برای این نوع چک قائل شده است می تواند مستقیما و پس از درخواست صدور اجراییه نسبت به اجرای آن مبادرت ورزیده و اموال شخص محکوم علیه را توقیف و حتی نسبت به جلب شخص اقدام نماید
آیا می توان صادرکننده را به ثبت چک اجبار نمود
اما سوالی که مطرح می شود این است که اگر صاحب حساب پس از صدور چک صیادی آن را در سامانه ثبت ننماید آیا می توان دعوای الزام به ثبت چک صیادی در سامانه را مطرح نمود؟
- در این خصوص میان حقوقدانان اختلاف نظر وجود دارد:
- به اینصورت که گروهی بر این باور می باشند که دعوای الزام به ثبت چک صیادی قابلیت استماع در دادگاه را نداشته و استدلال آنها این است که با توجه به درج عبارت “کارسازی این چک منوط به ثبت صدور، دریافت و انتقال آن در سامانه صیاد است” و اعلام آن به اشخاص، چک هایی که در سامانه ثبت نشده باشد در دسته اسناد تجاری جای نداشته و از شمول قانون صدور چک خارج می باشد. و دارنده این نوع چک بدون رعایت شدن ترتیبات صدور، چک را دریافت نموده و مطابق قاعده اقدام، خود را از امتیازات در نظر گرفته شده برای چک های صیادی محروم نموده است و مستند خود را نظرییه مشورتی شماره 7/1400/1478 مورخ 1401/03/25 قرار می دهند:
نظریه شماره 7/1400/1478 مورخ 1401/03/25 اداره کل حقوقی قوه قضاییه
- استعلام: الف- در فرضی که طبق توافق کتبی یا شفاهی طرفین، قرار بر تحویل چک بابت ایفای تعهدات قراردادی با پرداخت دین و مانند آن بوده است و صادرکننده چک بدون ثبت آن در سامانه صیاد، چک را تنظیم و تحویل دارنده کرده است و دارنده با این وصف که چک در سامانه ثبت شده است آن را قبول می نماید؛ اعم از این که چک به روز یا وعده دار باشد، آیا دارنده می تواند دعوای الزام صادرکننده به ثبت چک در سامانه را طرح کند؟
*در این بین پیشنهاد می کنیم مطلب مسئولیت ضامن در چک صیادی را مطالعه نمایید*
- ب- دارنده چک صیادی که چک به نام وی در سامانه صیاد ثبت شده است، با قصد انتقال و بدون ثبت انتقال در سامانه یادشده صرفا با امضاء ظهر چک، آن را به شخص ثالثی انتقال می دهد. آیا در این فرض دعوای الزام دارنده به ثبت انتقال چک قابل طرح و استماع است؟ در صورت منفی بودن پاسخ، آیا دارنده می تواند به استناد این چک که گواهی عدم پرداخت آن نیز به سبب عدم ثبت در سامانه صیاد توسط بانک صادر نمی شود، علیه صادرکننده و منتقل کننده طرح دعوا کند؟
نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه
الف- در فرض سؤال که طبق توافق، قرار بر تحویل چک بابت ایفای تعهدات قراردادی یا پرداخت دین بوده و صادرکننده چک بدون ثبت آن در سامانه صیاد، چک را تنظیم و تحویل دارنده کرده است، دارنده نمی تواند دعوای الزام صادرکننده به ثبت چک در سامانه صیاد را اقامه کند؛ زیرا اولا، مستفاد از تبصره اصلاحی ماده ۲۱ مکرر (۲۹/۱/۱۴۰۰) قانون صدور چک، ثبت در سامانه صیاد از شرایط صدور چک است و لذا اگر در زمان صدور چک، در این سامانه ثبت نشده باشد، چک یادشده از شمول قانون صدور چک خارج است. ثانیا، برابر تبصره اصلاحی یادشده، قید عبارت صدور و پشت نویسی چک بدون درج در سامانه صیاد فاقد اعتبار است در متن چک الزامی است و دارنده ای که به رغم قید این عبارت در چک و بدون رعایت این ترتیبات چک را پذیرفته است، عملا خود را از مزایای قانونی محروم کرده است و لذا دعوای وی دایر بر الزام صادرکننده به ثبت چک در سامانه صیاد مسموع نیست.
ب- در فرض سؤال که مشخصات دارنده چک در سامانه صیاد ثبت شده است؛ اما وی صرفا با امضای در ظهر چک آن را به ثالث تسلیم کرده است، با توجه به این که وفق تبصره اصلاحی ماده ۲۱ مکرر یادشده، پشت نویسی چک نیز بدون درج در سامانه فاقد اعتبار بوده و از شمول قانون صدور چک خارج است، دعوای الزام به ثبت انتقال چک در سامانه صیاد مسموع نیست. بدیهی است روابط طرفین تابع عمومات قانون مدنی است.
- گروه دیگری از حقوقدانان بر خلاف دسته اول اعتقاد دارند که دعوای الزام به ثبت چک صیادی قابلیت طرح و استماع داشته و برای توجیه نظر خود به این موضوع اشاره می کنند که بنای عرفی و عقلی صادرکننده و همچنین دارنده ای که اقدام به دریافت چک نموده است این است که چک باید بدون اشکال باشد و مطابق قانون مدنی ثبت در سامانه صیاد از لوازم عرفی چک می باشد
از وکیل سوالی دارید؟
در صورت ایجاد پرسش می توانید سوال خود را از وکیل حاتمی فر پرسیده در اینصورت اطمینان خاطر داشته باشید که پاسخ پرسش ها ظرف 24 ساعت توسط وکیل پایه یک دادگستری به شما داده خواهد شد، همچنین می توانید برای اخذ نوبت با وکیل، با ما در ارتباط باشید
بنابراین این دعوا قابلیت استماع دارد و از این باب و به دلیل حمایت قانونی از چک صیادی و اعمال شدن امتیازاتی چون درخواست تامین خواسته بدون تامین نمودن مبلغی تحت عنوان خسارت احتمالی، صدور اجراییه، محاسبه خسارت تاخیر تادیه از تاریخ صدور چک و … می بایست دادگاه ها نسبت به پذیرش و استماع دعوای الزام به ثبت چک صیادی در سامانه مبادرت نمایند
دادخواست الزام به ثبت چک در سامانه صیاد
بنا بر توضیحاتی که به آن پرداختیم و اتفاق نظر حقوقدانان مبنی بر عدم امکان طرح دعوی با موضوع الزام به ثبت چک در سامانه صیاد، در این خصوص شخصی که دارنده چکی که در سامانه صیاد شده است می بایست دادخواست مطالبه وجه چک با نمونه متن این خواسته اقامه نماید:
به موجب كپی مصدق فقره چك تقدیمی به شماره /شماره های به تاریخ /تاریخ های عهده بانك شعبه “نام شهرستان” اینجانب مبلغ ریال از خوانده/خواندگان طلبكارم كه نامبرده /نامبردگان با وصف مراجعات مكرر و حلول اجل وسر رسید از تادیه و پرداخت آن خودداری می كنند فلذا مستندا به مواد 198 قانون آئین دادرسی دادگاههای عمومی وانقلاب در امور مدنیو 310 قانون تجارت رسیدگی و صدور حكم محكومیت خوانده /خواندگان به پرداخت مبلغ خواسته به میزان ریال به انضمام كلیه خسارات قانونی و هزینه دادرسی در حق اینجانب مورد استدعاست
2026-02-19
عرض ادب واحترام من یه چک ۱۵تومنی از دوستم گرفتم اماایشون چک رو ثبت نکرده تاریخ چک هم مال ۲۵ بهمن بوده
وکیل محمد حاتمی فر
درود، شما می بایست پس از اخذ اعلامیه عدم ثبت برگه چک در سامانه صیاد از بانک، در دادگاه صلح اقدام به طرح دعوی مطالبه وجه نمایید. موضوع نیاز به رسیدگی قضایی خواهد داشت، پس از رسیدگی دادگاه صلح (با توجه به مبلغ) در صورت ذیحق بودن ، اقدام به صدور رای به نفع شما خواهد نمود
2026-02-16
سلام وقتتون بخیر بنده یک زمین که در ابتدا به صورت مشاع مسکونی با قابلیت ساخت داشت رو خریداری کردم و کل مبلغ رو در سه فقره چک صیادی پرداخت کردم ، فروشنده هنگام مراجعه به شهرداری برای پرداخت عوارض انتقال سند متوجه شده که زمین مسکونی میباشد و اقدام به زدن سند در موقع مقرر نکرده ، من هم عدم حضور ایشان رو گرفتم
و هردو طرف از مسکونی بودن ملک اطلاع نداشتیم آیا فروشنده میتواند معامله رو فسخ کند؟
وکیل محمد حاتمی فر
درود، بهتر است قرارداد را جهت اختیار داشتن طرفین مبنی بر فسخ معامله بررسی نمایم، تصویر قرارداد را به پیام رسان های شماره درج شده در صفحه تماس با ما ارسال نمایید و در ساعات کاری روزهای عادی با تلفن دفتر در تماس باشید
2026-02-11
سلام.بنده یک چک صیادی ۳۰۰ میلیونی پاس نشده دارم که میخوام از طریق وکیل پیگیری کنم این چک بابت فروش کالا گرفته شده و کل سود این فروش ۳۰ میلیون تومان هستش سئوال بنده اینه که برای چنین قضیه ای حق الوکاله وکیل جهت پیگیری و دادگاه و وصول این چک چقدر هستش ؟؟؟چون گفتن ۱۰ درصد مبلغ چک هستش که برابر با سود کالا هست و برای بعضی چک ها بیشتر از سود کالا و یعنی ضرر خواهد بود مثلا چک ۷۰۰ میلیونی داریم که ۵۰ سود هست خواستم ببینم نحوه حق وکیل چجوریه؟
وکیل محمد حاتمی فر
درود، معمولا وکلا نسبت به دریافت حق الوکاله 10% از مبلغ مورد مطالبه اقدام می نمایند، در خصوص مطالبه وجه چک صیادی در نظر داشته باشید که به دلیل درخواست صدور اجراییه و عدم دریافت حق الوکاله بنابر مبلغ مندرج در چک از شخص صادرکننده، شما در نهایت امکان مطالبه حق الوکاله را بیش از تعرفه ( که مبلغی کمتر از مورد توافق با وکیل خواهد بود) از شخصی که اقدام به طرح دعوی می نمایید نخواهید داشت و نهایتا تصمیم در این خصوص با خود شما می باشد. به هر روی در نظر داشته باشید که مبلغ حق الوکاله امری کاملا توافقی با وکیل خواهد بود. موفق باشید
2026-01-31
چک صیادی ازیک فردی دارم که ازسررسید آن5روزگذشته وشخص حقوقی(شورای روستا)پشت آن راامضانموده است. ولی صادرکننده چک آنرا درسامانه صیادی ثبت نکرده ونمی کندبرای شکایت از ضامنی که پشت چک راامضا نموده وشخص صادرکننده چک چیکاربایدکرد
وکیل محمد حاتمی فر
درود، با توجه به اینکه عدم ثبت چک صیادی در سامانه، چنین چکی را فاقد وصف تجاری می نماید بنابرین پیگیری ضمانت در مرجع قضایی مطابق با قانون تجارت قابلیت پیگیری نداشته و می بایست به قواعد عمومی رجوع نمود و طرح دعوی مقتضی نسبت به شخص حقوقی صورت پذیرد
2026-01-30
سلام عرض خسته نباشید بنده چک صیادی ثبت نشده دارم و از تاریخ وصولش گذشته میخاهم مسدودی حساب صاحب چک را بگیرم چه اقداماتی باید انجام دهم
وکیل محمد حاتمی فر
درود، در این خصوص می بایست اقدام به طرح دعوی مطالبه وجه در دادگاه نمایید، پس از صدور رای مبنی بر محکومیت شخص می توانید اقدام به توقیف حساب، ممنوع الخروجی، جلب و ... نمایید، همچنین در نظر داشته باشید که می توانید با درخواست تامین خواسته ضمن دادخواست و پرداخت تامین، پیش از صدور محکومیت اموال شخص صادرکننده چک را توقیف نمایید
وکیل محمد حاتمی فر
سوال از وکیل
پرسش خود را از وکیل میتوانید از همین طریق مطرح کنید. نتیجه پاسخدهی از طریق پیامک اطلاع داده خواهد شد.
پیگیری سوال
پس از اطلاعرسانی از طریق پیامک میتوانید با وارد نمودن شماره موبایل خود پاسخ وکیل را مشاهده کنید.
