ترکه مجموع اموال، دیون و حقوق متوفی است که پس از فوت او میان ورثه تقسیم می شود.
فهرست مطالب
معمولا ورثه به مناسبت دسترسی که به ترکه و اموال بجا مانده از شخص متوفی دارند ممکن است بر خلاف توافق سایر شرکا و خلاف مقررات اقداماتی را علیه ترکه و یا اموال شخص فوت شده به عمل بیاورند
در این فرصت قصد داریم که به موضوع اصطلاحی بالا کشیدن ارث و یا اقدامات غیر قانونی که ممکن است علیه ترکه به وقوع بپیوندد بپردازیم
جرائم قابل اعمال در ارث
همانطور که پیشتر گفتیم ورثه بدون اجازه سایر وراث و بر خلاف قانون نمی توانند اقداماتی را به عمل آورده که موجب تعرض و همچنین از بین رفتن مال ورثه ای شود
بنابراین شخصی که ترکه و مال ارثی را مدیریت می کند نمی تواند تا قبل از تقسیم ترکه اقدامی خارج از حدود وظایف خود که به ضرر ورثه است انجام دهد. در صورت تخطی، تصرفات وی غیر قانونی تلقی شده و عواقب حقوقی و یا در برخی موارد کیفری در پی خواهد داشت.
در بحث ارث، برخی اعمال جنبه کیفری داشته و مشمول مجازات می باشند. تصاحب غیر قانونی اموال اغلب به دو صورت صورت می پذیرد که یکی از آن ها در حوزه ارث و میراث مطرح است.متاسفانه بخش زیادی از پرونده های دادگاه ها و دادسراها، به این نوع تصاحب غیر قانونی اموال اختصاص یافته است.
از جمله مهم ترین و رایج ترین جرایمی که نسبت به مال موروثی به وقوع می پیوندد و می توان نام برد خیانت در امانت، کلاهبرداری و جعل بوده که در حوزه ارث مطرح می شوند.
خیانت در امانت در تقسیم ترکه
خیانت در امانت یکی از رایج ترین جرایمی است که در حوزه وراثت به خصوص در زمان تقسیم اموال بین وراث صورت می پذیرد.
مطابق ماده ۶۷۴ قانون مجازات اسلامی هر گاه مالی با رضایت و اعتماد به فردی امانت داده شود و آن فرد بر خلاف توافق مال را تصاحب یا استفاده و … کرده باشد و از این عمل ضرری به مالک وارد گردد وی مرتکب جرم خیانت در امانت شده است و مطابق ماده به سه ماه تا یکسال و شش ماه حبس محکوم می شود.
مطابق قانون استعمال یا تصاحب یا تلف یا مفقود نمودن چهار عمل متفاوت علیه مالی است که به امانت سپرده شده است، که مال ورثه ای به دلیل وصف امانت می تواند از آن دسته اموال تلقی شود بنابراین این اقدامات جرم تلقی شده و مجازات کیفری در پی خواهد داشت
بالا کشیدن ارث پدری یکی از بیشترین مصادیق می باشد برای مثال فرض کنید یک برادر و خواهر تنها ورثه متوفی هستند که به تازگی پدر خود را از دست داده اند و پسر اموال پدر را اداره می کرده است. حال بعد از فوت پدر، این شخص متوجه می شود که پدر اسناد مالکیت چند ملک و حتی خودرو را در اختیار داشته و از تحویل آن ها خودداری کرده است. او همچنین یکی از املاک را بدون اجازه آنها اجاره داده و اجاره بها را برای خود برداشته است.
همچنین پدر آنها در یک مزایده ویلایی را خریداری نموده بود که فقط یکی از ورثه از این موضوع مطلع بوده است و بعد از فوت پدر نه تنها اسنادی در این خصوص به سایر وراث ارائه نداده است بلکه در اعلام دارایی های متوفی به آن اشاره ای ننموده و آن را برای خود تصاحب کرده است
در همه این موارد، ممکن است ورثه متخطی را بتوان از باب ارتکاب جرم خیانت در امانت مورد تعقیب قضایی قرار داد.
بر اساس ماده ۶۷۴ قانون مجازات اسلامی، مجازات این جرم سه ماه تا یک سال و شش ماه حبس می باشد که طبق ماده ۱۰۴ قانون کاهش مجازات حبس تعزیری، در حال حاضر یک جرم قابل گذشت می باشد که با رضایت شاکی خصوصی، تعقیب کیفری متوقف می شود.
همچنین طبق ماده ۳۲۸ و ۳۳۱ و ۳۰۷ به بعد قانون مدنی اگر مال هنوز وجود باشد مرتکب ملزم به استرداد عین مال و در صورت تلف یا مفقود شدن آن باید قیمت آن را بپردازد. همچنین در صورت استفاده از آن مال باید اجرت المثل ایام تصرف و استفاده را بپردازد.
کلاهبرداری و جعل در ارث
متاسفانه یکی از رایج ترین جرایم ارتکابی نسبت به مال موروثی، جرم جعل و کلاهبرداری نسبت به اینگونه اموال می باشد.
کلاهبرداری از طریق فریب، جعل، پنهان کاری یا ارائه اطلاعات نادرست در فرآیند انحصار وراثت یا تقسیم ترکه صورت می گیرد که ممکن است توسط یکی از وراث یا شخص ثالت صورت پذیرد.
از وکیل سوالی دارید؟
در صورت ایجاد پرسش می توانید سوال خود را از وکیل حاتمی فر پرسیده در اینصورت اطمینان خاطر داشته باشید که پاسخ پرسش ها ظرف 24 ساعت توسط وکیل پایه یک دادگستری به شما داده خواهد شد، همچنین می توانید برای اخذ نوبت با وکیل، با ما در ارتباط باشید
ممکن است یکی از ورثه با پنهان کاری و جعل اسناد، سایر وراث خود را از لیست حذف و گواهی انحصار وراثت اخذ نماید و اموال را به نام خود منتقل کند.
همچنین در فرضی دیگر ممکن است سایر وراث برای امور اداری مربوط به انحصار وراثت و فروش اموال و تقسیم آنها به یکی از وراث وکالتنامه ای با اختیارات کامل بدهند. اما آن وارث با داشتن اختیاراتی که سایر وراث به وی داده اند طی وکالتنامه ای اقدام به سوء استفاده نموده و همه اموال را به خود منتقل نماید.
البته لازم به ذکر است که این اقدام مطابق قوانین کیفری کلاهبرداری تلقی نشده و در صورت اینکه شخص از وکالتنامه سو استفاده نموده و مصلحت و غبطه موکلین (سایر وراث) را در نظر نگیرد می توان صرفا از طریق حقوقی موضوع را پیگیری نمود
* برای مطالعه مطلب عدم رعایت غبطه موکل بر روی لینک کلیک نمایید *
همچنین لازم به ذکر است که در صورت ارائه اطلاعات نادرست توسط شخص تقاضا دهنده مطابق ماده ۹ قانون تصدیق انحصار وراثت این عمل قابلیت پیگرد کیفری داشت
به موجب این قانون: «هرگاه معلوم شود که مستدعی تصدیق با علم بعدم وراثت خود تحصیل تصدیق وراثت نموده و یا با علم به وجود وارثی غیر از خود تحصیل تصدیق بر خلاف حقیقت کرده است کلاهبردار محسوب و علاوه بر ادای خسارت به مجازاتی که به موجب قانون برای این جرم مقرر است محکوم خواهد شد.»
مجازات قانونی جرم کلاهبرداری طبق ماده ۱ قانون تشدید مجازات مرتکبین ارتشا، اختلاس و کلاهبرداری حبس از یک تا هفت سال و پرداخت جزای نقدی معادل مال برده شده میباشد. همچنین اگر کلاهبرداری با جعل سند صورت پذیرفته باشد، مجازات جعل نیز به آن افزوده می شود
پرسش و پاسخ ها
2026-03-30
سه دونگ خانه ب نام پدربزرگم و سه دونگ ب نام مادر بزرگم بود. وقتی پدربزرگم فوت میشه ، پدرم و سه تاعموهام سه دنگ پدربزرگمو میرن به اسم مادربزرگم میکنن. بعد پدر من فوت میشه. ولی مامانبزرگم و عموهام زندن. ب من که نوه هستم و پسر هستم ارث میرسه از خانه ی مادربزرگم؟؟
وکیل محمد حاتمی فر
درود، در صورت فوت مادربزرگ با توجه به وجود فرزند (عمو و ...) اموال به اولاد اولاد (نوه) به ارث نخواهد رسید
2026-03-28
سلام وقتتون بخیر میخواستم بدونم قانون تقسیم ارث بین پسر و دختر به چه صورت هستش؟ ایا این قانون که ارث بین پسر و دختر به طور مساوی تقسیم میشود تصویب شده یا خیر؟
وکیل محمد حاتمی فر
درود وقت بخیر، مطابق قانون سهم پسر دو برابر دختر در نظر گرفته می شود، به طور مثال اگر سهم الارث 3 میلیارد تومان باشد 1 میلیارد تومان برای دختر بوده و 2 میلیارد به پسر تعلق می گیرد. خیر تا زمان ارائه این پاسخ چنین قانونی تصویب نشده است. موفق باشید
2026-03-26
سلام در سال 1374 پدرم فوت شد من و برادرم 6 و4 ساله بودیم مادرم چند روز بعد از فوت پدرم رفت مادر بزرگم بدون اینکه ورثه و اموال پدرم را از طریق انحصار وراثت مشخص کند قبل از چهلم پدرم کامیون سنگین پدرم را فروخت پدرم در حین پنچر گیری لاستیک تریلی بر اثر اثابت بچه رینگ فوت کرد و مجدد بعد اینکه من 10 سالم شد مادر بزرگم خانه ای که یکی از وارثین آن پدرم بود را فروخت چطوری باید از حق و حقوقم دفاع کنم و اموال رو پس بگیرم چون مادربزرگم فوت شد
وکیل محمد حاتمی فر
درود، به دلیل اینکه مادربزرگ با وجود اینکه اموال متعلق به وراث دیگر نیز از جمله شما و برادر و ... را بدون اذن و اجازه ورثه فروخته است معامله موصوف ظاهرا فضولی بوده و قابلیت رد و ابطال نسبت به سهم ورثه وجود دارد (البته می بایست جنبه های دیگر بررسی شود). در صورت رد در صورت وجود داشتن مال می توانید به آن رجوع نموده و در صورت تلف حکمی تلقی شدن آن می توانید نسبت به قیمت و ... به اموال بجا مانده مادربزرگ فوت شده مراجعه نمایید. اما در نظر داشته باشید که پاسخ داده شده قطعی نبوده و ارائه راهکار مستلزم بررسی کامل موضوع و مستندات می باشد. موفق باشید
2026-03-24
درود زمینی در اطراف تهران ملی اعلام کردند میخوایم که شکایت کنیم از منابع طبیعی نقشه های لازم برای اثبات ملی بودن یا نبودن یک زمین چیست؟ و رای ثبت شکایت از منابع طبیعی و پیگیری گرفتن حق ارث یک زمین که ملی شده چه نقشه هایی لازم هست ؟و این نقشه ها را باید از کدام اداره با حداقل هزینه دریافت کرد؟لطفاً کامل و جز به جز راهنماییم کنید تا متوجه بشم سپاس از شما
وکیل محمد حاتمی فر
درود، موضوع نیاز به بررسی دارد، ابتدا مدارک و مستندات خود را به پیام رسان های موجود در شماره درج شده در صفحه تماس با ما ارسال نموده و در روزهای عادی با شماره تلفن دفتر در تماس باشید
2026-03-24
پدرم پدر و مادرشان ۳۰ سال پیش فوت کردن از طریق یکی از اقوام دور شنیدند که پدر و مادرشان زمینی در شمال یا اطراف تهران با قزوین داشتند حال پدرم از چه طریقی و با مراجعه به چه اداره ای ( کجا ) میتواند پیگیری کند که پدر و مادرشان آیا دارایی دارند یا زمین و ملک به نامشان هست ؟چه مدارکی برای اینکار لازم هست ؟
وکیل محمد حاتمی فر
درود، پس از اخذ گواهی حصر وراثت، با درخواست تحریر ترکه در صورت وجود اموال می توانید با استعلام صورت گرفته از وجود اموال مطلع شوید. همچنین در نظر داشته باشید که برای اخذ پاسخ سوالات خود را طی یک سوال مطرح بفرمایید. موفق باشید
وکیل محمد حاتمی فر
سوال از وکیل
پرسش خود را از وکیل میتوانید از همین طریق مطرح کنید. نتیجه پاسخدهی از طریق پیامک اطلاع داده خواهد شد.
پیگیری سوال
پس از اطلاعرسانی از طریق پیامک میتوانید با وارد نمودن شماره موبایل خود پاسخ وکیل را مشاهده کنید.
