به موجب قانون روابط موجر و مستاجر، صاحب سرقفلی با عنوان مستاجر نسبت به ملک تجاری از برخی از امتیازاتی بهره مند می شود.
بنابراین درست است زمانی که ملکی دارای سرقفلی باشد حدودا 80 تا 90 درصد ارزش ملک تجاری را به خود اختصاص می دهد اما این حق به مانند مالکیت برای همیشه مستقر و پابرجا نبوده و ممکن است با اقداماتی دچار تزلزل شده و برای همیشه این حق از مالک سرقفلی ساقط شود.
تخلیه بدون پرداخت سرقفلی یکی از موضوعات و دعاوی شایع در دادگاه ها بوده که مالکین ملک های تجاری (موجر) مطرح می نمایند و ممکن است حق سرقفلی را از مستاجر اخذ نمایند.
تخلیه بدون پرداخت سرقفلی
بنابراین همانطور که توضیح داده ایم ممکن است در برخی موارد دعوای تخلیه از طرف مالک مغازه یا بعبارتی موجر مطرح شود که موجب اسقاط و پس گرفتن موضوع سرقفلی از استفاده کننده از سرقفلی گردد.
با این توضیح که شرایط و اقداماتی در ملک صورت پذیرد که مالک بدون اینکه حق سرقفلی را بپردازد تخلیه بدون پرداخت سرقفلی را از دادگاه درخواست نماید.
دادگاه پس از بررسی موضوع و رسیدگی نسبت به آن حکم تخلیه بدون پرداخت سرقفلی را صادر نموده و مالک می تواند بدون اینکه مبلغی تحت عنوان سرقفلی به مستاجر پرداخت نماید رای دادگاه را نسبت به ملک اجرا نموده و اصطلاحا سرقفلی مغازه را پس بگیرد
موارد تخلیه بدون پرداخت سرقفلی
- 1- یکی از مواردی که ممکن است این حق را برای مالک مغازه به وجود آورد که بدون پرداخت سرقفلی ملک تجاری را تخلیه نماید درج شرط ضمن عقد اجاره می باشد.
بدینصورت که در زمان تنظیم قرارداد اجاره و یا پس از آن میان موجر و مستاجر (مالک مغازه و صاحب سرقفلی) شرط شود که در صورت ایجاد شرایطی و پس از ایجاد شدن آن، مالک بتواند بدون اینکه مبلغی به صاحب سرقفلی پرداخت نماید اقدام به تخلیه سرقفلی نماید
بگذارید با ذکر مثالی به توضیح آن بپردازیم، فرض نمایید در عقد سرقفلی مغازه، مالک این شرط را برای مستاجر درج نماید زمانی که مالک بتواند هر زمان جواز ساخت پاساژ تجاری را از شهرداری اخذ کند در این خصوص بتواند ظرف یکماه بدون پرداخت مبلغ سرقفلی، تخلیه را از مستاجر بدون پرداخت مبلغی تقاضا نماید.
*پیشنهاد می کنیم مطلب تجویز انتقال منافع به غیر را مطالعه نمایید*
- 2- مطابق قانون موجر و مستاجر سال 1356 یکی دیگر از مواردی که مطابق قانون موجر و مستاجر، مجوز طرح دعوای تخلیه بدون پرداخت سرقفلی می باشد تعدی و تفریط نسبت ملک می باشد.
تعدی به معنای تجاوز از حدود اذن مالک یا اقدامی غیر متعارف علیه مال و تفریط به معنای عدم انجام تعهدات قراردادی یا متعارف برای حفظ مال دیگری می باشد.
با این توضیح که اگر مستاجر یا به عبارتی صاحب سرقفلی نسبت به ملک تجاری اقدامی نامتعارف نماید یا فعلی که منتهی به این موضوع گردد که از نظر عرفی تعدی محسوب شود می تواند دلیلی برای طرح دعوای تخلیه سرقفلی بدون پرداخت سرقفلی باشد. به طور مثال مستاجر اقدام به تخریب دیوار یا در و پنجره مغازه نماید که این اقدام از نظر عرفی تعدی محسوب شود
از وکیل سوالی دارید؟
در صورت ایجاد پرسش می توانید سوال خود را از وکیل حاتمی فر پرسیده در اینصورت اطمینان خاطر داشته باشید که پاسخ پرسش ها ظرف 24 ساعت توسط وکیل پایه یک دادگستری به شما داده خواهد شد، همچنین می توانید برای اخذ نوبت با وکیل، با ما در ارتباط باشید
یا اینکه در پی عدم اقدام و انجام مواردی که عرفا نگهداری محسوب می شود ملک تخریب شود، به اینصورت که ممکن است در صورت عدم انجام نگهداری نسبت به دیوار ملک، مغازه تخریب و از بین برود.
*در این بین پیشنهاد می کنیم مقاله تغییر شغل در سرقفلی را نیز مطالعه نمایید*
- 3- یکی دیگر از مواردی که مطابق قانون روایط موجر و مستاجر مصوب 56 موجب طرح دعوای تخلیه بدون پرداخت سرقفلی می شود تغییر شغل بدون اجازه مالک مغازه می باشد. به اینصورت که مستاجر بدون اجازه از صاحب ملک تجاری اقدام به تغییر شغل مغازه نماید و این شغل مشابه شغل قبلی نباشد. به طور مثال مغازه ای که برای شغل خیاطی اجاره داده شده است توسط مالک سرقفلی به رستوران تغییر پیدا کند.
در این صورت نیز مالک مغازه می تواند بدون اینکه هیچگونه مبلغی تحت عنوان سرقفلی پرداخت کند اقدام به طرح دعوای تخلیه سرقفلی نماید.
*برای تماس با وکیل می توانید از طریق صفحه شماره وکیل تهران ارتباط حاصل نمایید*
2026-04-15
با سلام. وقت بخیر.ببخشید من ملکی دارم که ۵۰ سال پیش سرفلی آنرا فروختم. الان به دلیل تحلیل سازه میخوام نوسازی انجام بدم.منتهی ملکی که سرقفلی آنرا فروختم حدود ۳۵ مترش در طرح عقب نشینی قرار دارد.میخوام بدونم با این وضعیت که ملک ۳۵ مترش در طرح هست میتونم حکم تخلیه بگیرم؟؟؟ممنون
وکیل محمد حاتمی فر
درود وقت بخیر، در نظر داشته باشید که با توجه به اینکه موضوع سرقفلی عقد شما مربوط به قانون موجر و مستاجر مصوب 1356 مربوط می باشد بنابراین مطابق قانون: "در صورتی که به منظور احداث ساختمان جدید مشروط بر اینکه پروانه ساختمانی یا گواهی شهرداری مربوط ارائه شود. و شهرداریها مکلفند درصورت مراجعه مالک با رعایت مقررات مربوط پروانه ساختمان و یا گواهی مورد نظر را صادر و به مالک تسلیم نمایند ..." می توانید با پرداخت مبلغ سرقفلی نسبت به تخلیه شخص بدین منظور اقدام نمایید اما می بایست به این نکته اشاره داشت که با اخذ مجوزات ساخت می بایست در مدت زمان مشخص شده ای نسبت به ساخت آن اقدام نمایید. به هر روی موضوع نیاز به بررسی بیشتر دارد
2026-01-29
راجع به فروش ملکی که ما دارای حق کسبو پیشه ی سال ۵۶ هستیم اما سال ۶۹ مبلغی بابت سرقفلی پرداخت کردیم مالکین ورثه بودن که ملکو فروختن به کسی که طی چند ماه مدام تماس میگرفت برای خریدن مغازه از ماالان ظاهرا سندزدن بدون اطلاع انتقال مالکیت انجام شده و لی ما فقط قولنامه داریم مالک جدیدم هویتش به ما نمیگه که دادخواست های مربوطه را بدیم علیهش و مدام تهدید میکنه که دستور نقشه میخوام بکیرم ملک خلافی داره برو خلافی بده تخلیه کن پولتو بگیر
2026-01-27
سلام یک مغازه سرقفلی از حدود 40سال پیش تاکنون در اختیار ماست و آخرین بار که حدود 3 سال پیش در شورای حل اختلاف با نظر کارشناس تعدیل اجاره صورت گرفته واکنون تصمیم داریم توافقی تعدیل کنیم البته باپیشنهاد مالک چه نوع متن قرارداد تنظیم شود که حق سرقفلی از بین نرود؟ (منظور قرارداد موجر مستاجر یا ؟؟؟) با تشکر از جنابعالی
وکیل محمد حاتمی فر
درود، بهتر است موجر مطابق با روال سال های گذشته از طریق دادگاه اقدام به تعدیل اجاره بها نماید تا حق شما تضمین شده باقی بماند. موفق باشید
2026-01-27
سلام زمینی به مساحت 3000 متر را 6 سال قبل در منطقه ویلایی مشهد اجاره کردم فقط چند عدد درخت کاج داشت هر سال مبلغ اجاره را پرداخت کردم و کلی درخت کاشتم و دو سالن ساخته شد که بتوانم رستوران را دایر کنم امسال مالک شرایطی را برای اجاره گذاشت که قادر به پرداخت آن نیستم و کل اجاره یک سال را می خواهد در این منطقه هیچ کافه رستورانی وجود نداشت ولی الان کلی رونق گرفته اگر تخلیه کنم حق کسب و پیشه چه می شود
وکیل محمد حاتمی فر
درود، به موجب تغییرات حاصل شده در قانون موجر و مستاجر مصوب سال 76 حق کسب یا پیشه یا تجارت به ملک توصیفی تعلق نمی گیرد مگر اینکه از قرارداد اجاره حق سرقفلی برداشت شود یا به عبارت دیگر به موجب عقد اجاره شما دارای حق سرقفلی باشید. در خصوص درختان و سالن احداثی در صورتی که با اجازه موجر بوده یا بدون اجازه باشد احکام آن متفاوت می باشد
2026-01-25
سلام. پدر من از اموال پدر خود ارثی دارند که هنوز تقسیم نشده و شامل یک خانه و یک سرقفلی هست. مادر پدرم هنوز زنده هستند و در ان خانه سکونت دارند. پدر من چند ماه پیش فوت کرده و مادر بنده مهریه خود را در زمان حیات پدرم دریافت نکرده. الان مادرم میخواد خانه ای که مادربزرگم در ان ساکن هست و ما در ان سهم الارث داریم را به عنوان قسمتی از مهریه خود معرفی کند. ایا دادگاه ان خانه را جز مستثنیات دین معرفی می کند ؟ پدرم اموال دیگری شامل ملک دارد .
وکیل محمد حاتمی فر
درود، مادر ابتدا می بایست نسبت به مطالبه مهریه اقدام نموده و اموال بجا مانده را تا میزان مهریه توقیف نماید، پس از برگزاری مزایده و عدم وجود خریدار برای مال مزایده ای، نسبت به میزان توقیفی سند به نام مادر (زوجه متوفی) صادر خواهد شد، پس از آن می توان نسبت به دستور فروش ملک توصیفی اقدام مقتضی نمود. موفق باشید
وکیل محمد حاتمی فر
سوال از وکیل
پرسش خود را از وکیل میتوانید از همین طریق مطرح کنید. نتیجه پاسخدهی از طریق پیامک اطلاع داده خواهد شد.
پیگیری سوال
پس از اطلاعرسانی از طریق پیامک میتوانید با وارد نمودن شماره موبایل خود پاسخ وکیل را مشاهده کنید.
