یکی از رایج ترین سوالاتی که مالکان و صاحبان سرقفلی در خصوص موضوع سرقفلی دارند تخلیه به علت تغییر شغل می باشد. به موجب قانون روابط موجر و مستاجر مصوب 1356 اختیاراتی برای فسخ قرارداد اجاره سرقفلی برای موجر یا صاحب ملک تجاری قائل شده است
فهرست مطالب
بدینصورت که اگر مستاجر یا به عبارتی شخصی که صاحب سرقفلی، کسب و پیشه تجارت می باشد بدون رضایت موجر و صاحب ملک و یا اشخاصی که از طرف شخص نیابت و نمایندگی دارد اقدام به تغییر شغل ملک موضوع سرقفلی نماید این اختیار برای مالک مغازه به وجود می آید که نسبت به تخلیه مورد اجاره اقدام نماید.
اما سوالی که مطرح می شود این است که مستاجر (مالک سرقفلی) آیا به صورت مطلق اجازه تغییر شغل را نسبت به مال مورد سرقفلی ندارد؟
-
مشابه بودن شغل جدید با شغل قبلی
قانونگذار در ماده 14 قانون روابط موجر و مستاجر از عبارتی تحت عنوان “عرفاً مشابه شغل سابق باشد” استفاده نموده است با این توضیح که اگر شغل جدید عرفا مشابه شغل قبلی باشد دعوای فسخ ملک تجاری دارای حق سرقفلی موجر به نتیجه نخواهد رسید. بگذارید با ذکر مثالی به توضیح این مورد بپردازیم، تصور نمایید که موجر در عقد اجاره اختیار فعالیت در شغل قصابی و پروتئینی را برای مستاجر (شخص دارای حق سرقفلی) در نظر گرفته باشد. مستاجر بدون اینکه از مالک در این خصوص اجازه و جوازی کسب نماید اقدام به تغییر شغل به سوپر مارکت و پروتئینی نماید. با توجه به رویه موجود، به دلیل اینکه شغل جدید مشابهت عرفی با شغل قبلی دارد دادگاه ها مستاجر را محکوم به فسخ ننموده و اقدام به رد دعوای موجر می نمایند
اما در همین مثال تصور کنید که مستاجر با وجود جواز به شغل قصابی و پروتئینی در پی اقدامی شغل خود را به پارچه فروشی تغییر دهد. با توجه به اینکه شغل جدید عرفا با شغل سابق مشابهت ندارد به دعوای فسخ رسیدگی شده و عقد اجاره سرقفلی قابل فسخ خواهد بود.
-
بدون پرداخت مبلغی تحت عنوان سرقفلی به مستاجر
شاید تصور کنید که در صورت تغییر شغل بدون مشابهت با شغل قبلی، مستاجر محق به دریافت سرقفلی خواهد بود، اما این تصور کاملا اشتباه است مستاجر علاوه بر اینکه می بایست ملک موضوع سرقفلی را به مالک تحویل دهد در اینصورت محق به دریافت هیچ مبلغی حتی مبلغ سرقفلی نخواهد بود
هزینه تغییر شغل در سرقفلی
غالبا افراد این پرسش را مطرح نموده که هزینه تغییر شغل در سرقفلی چه میزان می باشد. پیش از هر موضوعی می بایست این نکته را اضافه نمود در صورتی که مستاجر به موجب قرارداد اجاره سرقفلی، اختیار تغییر شغل را نداشته باشد این اجازه باید از طرف موجر یا مالک به مستاجر اعطا شده باشد.
بنابراین زمانی که مستاجر اختیار تغییر شغل سرقفلی را در قرارداد اجاره داشته باشد می تواند بدون اینکه در این زمینه متحمل هزینه شود و مبلغی را از این جهت به مالک یا موجر بپردازد اقدام به تغییر شغل انتخابی نماید.
اما در صورتیکه مستاجر به موجب قرارداد اجاره اختیار تغییر شغل را نداشته باشد، می بایست پیش از هر اقدامی اجازه مالک یا موجر را اخذ نماید، غالبا موجر و یا مالکین ملکیت سرقفلی برای اجازه به تغییر شغل اقدام به دریافت مبلغ و هزینه تغییر شغل در سرقفلی می نمایند.
از وکیل سوالی دارید؟
در صورت ایجاد پرسش می توانید سوال خود را از وکیل حاتمی فر پرسیده در اینصورت اطمینان خاطر داشته باشید که پاسخ پرسش ها ظرف 24 ساعت توسط وکیل پایه یک دادگستری به شما داده خواهد شد، همچنین می توانید برای اخذ نوبت با وکیل، با ما در ارتباط باشید
میزان هزینه تغییر شغل در سرقفلی امری کاملا توافقی میان موجر (مالک ملکیت سرقفلی) و مستاجر (مالک سرقفلی) می باشد که می بایست برای تعیین مبلغ تغییر شغل به عرف محل مغازه رجوع نمود
نمونه رای تغییر شغل سرقفلی
رأی دادگاه بدوی
رأی اصلاحی
رأی دادگاه تجدیدنظر
پرسش و پاسخ ها
2025-12-26
مغازه سرقفلی که در سال 1382 واگذار شده در دفترخانه رسمی و در متن قرارداد،مالک تمامی حق کسب و پیشه و سرقفلی و حقوق شغلی خود را به مستاجر صلح کرده و مدت قرارداد به پایان رسیده و در قرارداد نوشته شده تا مغازه تخلیه نشده اجرت المثل برابر با اجرت المسمی میباشد و شرط شده مستاجر حق واگذاری مغازه را به غیر ندارد.حال سوال این است الف) اگر مستاجر مغازه را واگذار کند حق سرقفلی مستاجر از بین می رود؟ ب) چه چیشنهادی دارید برای بازپس گیری مغازه؟
وکیل محمد حاتمی فر
درود، ابتدا در نظر داشته باشید که برای ارائه پاسخ، تمامی اسناد و مدارک می بایست مطالعه شود، لازم به ذکر است که در صورت انتقال سرقفلی توسط مستاجر به غیر بدون تجویز دادگاه بنابر اینکه مستاجر حق انتقال را نداشته است این امر نقض تعهد تلقی شده و می بایست به ضمانت اجرای قرارداد رجوع نمود. در خصوص قسمت دوم پرسش مجددا خاطر نشان می گردد که تمامی مدارک می بایست مطالعه شود. موفق باشید
2025-12-07
وقت بخیر طبق قرارداد سرقفلی صرفا جهت اشتغال به دفتر خدمات و فروش واگذار شده و یکساله که به عنوان املاک استفاده میشه آیا مجازه؟
وکیل محمد حاتمی فر
درود وقت بخیر، ظاهرا بنابر مشابهت دفتر املاک به دفتر خدمات و فروش این امر مجاز تلقی می شود، در هر صورت موضوع نیاز به بررسی بیشتر دارد
2025-12-04
سلام خسته نباشید ما به عنوان مالک طبقه بالای مغازه های سرقفلی زندگی میکنیم که یکیشون دوسالی هست بدون اجازه ما مغازه رو با یکی شریک شده یا به اون اجاره داده نمیدونیم آیا این تعلل ما در ثبت شکایت این حق رو بهش میده که بگه اینها میدیدن و اجازه فعالیت به مارو دادن؟ ممنون
وکیل محمد حاتمی فر
درود وقت بخیر، خیر سکوت شما در این مدت موجب زائل شدن حق شما بابت طرح دعوی علیه مالک سرقفلی جهت اجاره سرقفلی به غیر بر خلاف قرارداد اجاره (سرقفلی) نخواهد بود
2025-11-25
وقت بخیر بیش از ده سال از آخرین درخواست افزایش اجاره بهای دوباب سرقفلی توسط مالک قبلی میگذره و مبلغ اجاره نسبت به حدود اجاره بهای منطقه بسیار ناچیزه آیا محدودیتی در افزایش مبلغ وجود داره یا ممکنه مثلا ده برابر بشه؟
وکیل محمد حاتمی فر
درود وقت بخیر، در صورتی که قرارداد سرقفلی مشمول قانون موجر و مستاجر سال 56 گردد، در صورت طرح دعوی مبنی بر تعدیل اجاره بها، دادگاه برای تعیین اجاره بها از نظر کارشناس رسمی دادگستری در این خصوص بهره مند می شود و میزان آن با توجه به قیمت عادله روز تعیین خواهد شد که ممکن است ده برابر مبلغ توافقی باشد. موفق باشید
2025-10-19
در مورد قوانین مستاجر بابت سرقفلی چند تا سوال داشتم
وکیل محمد حاتمی فر
سوال از وکیل
پرسش خود را از وکیل میتوانید از همین طریق مطرح کنید. نتیجه پاسخدهی از طریق پیامک اطلاع داده خواهد شد.
پیگیری سوال
پس از اطلاعرسانی از طریق پیامک میتوانید با وارد نمودن شماره موبایل خود پاسخ وکیل را مشاهده کنید.
