خسارت سفته واخواست نشده + نمونه رای، رای وحدت رویه و نظریه مشورتی
به موجب قانون تجارت در تعریف سفته تحت عنوان فته طلب بیان شده است که فته طلب سندی است که به موجب آن امضاء کننده تعهد میکند مبلغی در موعد معین یا عندالمطالبه در وجه حامل یا شخص معین و یا به حواله کرد آن شخص کارسازی نماید.
فهرست مطالب
به بیان دیگر سَفته (فته طلب) به سند تجاری گفته می شود که شخص مدیون بابت دین یا تعهد خود در وجه شخص معینی یا به صورت حامل به دو صورت تاریخ دار یا عندالمطالبه (با مطالبه طلبکار متعهد به پرداخت است) صادر می نماید
شخصی که اقدام به صدور سفته می نماید در مقابل دارنده سفته متعهد به پرداخت وجه آن یا به عبارتی اصل دین می باشد.
خسارت تاخیر تادیه یا دیرکرد سفته واخواست نشده
سوالی که در اینجا مطرح می شود این است که آیا دارنده سفته می تواند برای خسارت تاخیر تادیه (خسارت دیرکرد) سفته واخواست نشده اقامه دعوا نماید؟ و در صورتی که پاسخ مثبت باشد از چه زمانی صادرکننده سفته متعهد به پرداخت خسارت تاخیر تادیه یا خسارت دیرکرد به دارنده می باشد
بعبارتی آیا دارنده ی سفته ای که مطابق تکلیف قانونی آن را واخواست ننموده است می تواند خسارت تاخیر تادیه سفته را مطالبه نماید
به موجب قانون تجارت در صورتی می توان به سفته اعتبار اسناد تجاری را داد و برای آن امتیازات قانونی مانند اخذ تامین خواسته (قبل از محکومیت صادرکننده سفته و بدون سپردن مبلغی تحت عنوان تامین اموال شخص را توقیف نماید) یا وصف تجریدی بودن آن (که از آثار آن میتوان به غیر قابل استناد بودن رابطه منشأ و قراردادی در برابر دارنده با حسن نیت) و … را قائل شد که دارنده به تکالیف قانونی عمل نموده باشد
واخواست سفته یکی از تکالیف دارنده سفته برای دارا شدن از امتیازات قانونی می باشد، واخواست سفته اقدامی مشابه اخذ گواهی عدم پرداخت (برگشت زدن) برای چک می باشد

حال باید دید اگر دارنده بنابر هر علتی تمایلی به واخواست سفته نداشته باشد آیا علاوه بر استحقاق اصل مبلغ سفته، می تواند از صادرکننده خسارت تاخیر تادیه یا دیرکرد مطالبه نماید.
در پاسخ باید گفت درست است که دارنده سفته ای که واخواست نشده مستحق دریافت خسارت تاخیر تادیه می باشد اما مبدا محاسبه خسارت تاخیر تادیه سفته ای که واخواست نشده است از تاریخ مطالبه آن می باشد
فرض کنید سفته ای به مبلغ یک میلیارد تومان برای تاریخ 01/01/1402صادر شده است و فرد برای این سفته اقدامی بابت واخواست آن به عمل نیاورده است و در 01/01/1403 اقدام به طرح دعوا خسارت تاخیر تادیه سفته می نماید، در مثالی که مطرح شد، دارنده سفته از تاریخ طرح دعوا یعنی یکم اردیبهشت سال 1403 مستحق دیرکرد سفته خواهد بود
نمونه رای سفته واخواست نشده

رای تجدیدنظر سفته واخواست نشده

رای وحدت رویه عدم واخواست سفته
معمولا مراجعه کنندگان به دفتر وکالت این سوال را مطرح می نمایند که آیا رای وحدت رویه عدم واخواست سفته از دیوان عالی کشور صادر شده است اما این نکته را می بایست متذکر شد که تا تاریخ آخرین بروزرسانی این مطلب رای وحدت رویه عدم واخواست سفته از هیات عمومی دیوان عالی کشور صادر نشده است، اما در ادامه به نظریه شماره 7/1401/1033 مورخ 1402/04/25 اداره کل حقوقی قوه قضاییه که در خصوص مسئولیت و به تبع آن مطالبه خسارت امضاء کنندگان در سفته واخواست نشده اشاره شده است می پردازیم:
از وکیل سوالی دارید؟
در صورت ایجاد پرسش می توانید سوال خود را از وکیل حاتمی فر پرسیده در اینصورت اطمینان خاطر داشته باشید که پاسخ پرسش ها ظرف 24 ساعت توسط وکیل پایه یک دادگستری به شما داده خواهد شد، همچنین می توانید برای اخذ نوبت با وکیل، با ما در ارتباط باشید
نظریه مشورتی عدم واخواست سفته
نظریه شماره 7/1401/1033 مورخ 1402/04/25 اداره کل حقوقی قوه قضاییه در خصوص مسئولیت و خسارت امضاء کنندگان در سفته واخواست نشده
الف) در مورد سفته واخواست نشده مسؤولیت صادر کننده و ضامن در مقابل دارنده سفته، چگونه است؟ با توجه به این که دارنده سفته به وظیفه خود عمل نکرده و سفته را واخواست نکرده است، آیا سفته وصف تجاری خود را از دست می دهد و به سند عادی مدنی تبدیل میشود و مطابق ماده ۶۹۸ قانون مدنی ضمان نقل ذمه به ذمه رخ می دهد و صادر کننده از پرداخت وجه سفته بریء میشود و مسؤولیت پرداخت وجه سفته متوجه ضامن میشود و دارنده فقط میتواند به ضامن مراجعه کند و یا آن که به رغم عدم واخواست سفته توسط دارنده آن، سفته همچنان وصف تجاری خود را حفظ میکند و دارنده طبق ماده ۲۴۹ قانون تجارت مصوب ۱۳۱۱ میتواند به صورت تضامنی به صادر کننده سفته و ضامن آن برای دریافت وجه سفته مراجعه کند؟
ب) در صورتی که دارنده سفته واخواست نشده بتواند به صورت تضامنی به صادر کننده سفته و ضامن آن مراجعه کند، بین سفته واخواست شده و واخواست نشده چه تفاوتی وجود دارد؟ در صورتی که دارنده سفته آن را واخواست نکند، از چه حقوق و مزایایی محروم خواهد شد؟
نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه
الف و ب- به موجب ماده ۲۴۹ قانون تجارت مصوب ۱۳۱۱ برات دهنده و کسی که برات را قبول کرده و ظهرنویس ها در مقابل دارنده برات مسؤولیت تضامنی دارند … . ضامنی که ضمانت برات دهنده یا محال علیه یا ظهرنویس را کرده فقط با کسی مسؤولیت تضامنی دارد که از او ضمانت نموده است ؛ بنابراین چنانچه سفته واخواست نشده باشد، دارنده سفته نمی تواند به امضاء کنندگان آن به اعتبار ماده یاد شده مراجعه کند؛ اما اگر به صورت موردی احراز شود ضامن صادرکننده سفته با قصد مسؤولیت تضامنی آن را امضاء کرده است، با لحاظ ماده ۴۰۳ همین قانون، مسؤولیت وی با مضمون عنه تضامنی خواهد بود.



