یکی از شروط حائز اهمیتی که در قولنامه و مبایعه نامه ها ذکر می شود، وجه التزام و یا به عبارتی خسارت عدم انجام تعهد توسط طرفین قرارداد می باشد.
دلیل اهمیت بیشتر این شرط نسبت به سایر شروط مندرج در قرارداد، اهرم فشار برای بجا آوردن تعهدات طرفین به انجام قرارداد و همچنین گرفتن وجه یا خسارت برای جبران خسارت به بار آمده است.
به اینصورت که طرفین بابت اینکه طرف مقابل در زمان مقرر شده تعهد خود را اجرا نماید شرط پرداخت خسارت یا وجه التزام در قولنامه یا مبایعه نامه را درج می نمایند که در ادامه به آن می پردازیم
وجه التزام قراردادی در قولنامه و مبایعه نامه
همانطور که توضیح داده ایم طرفین قرارداد برای اینکه طرف مقابل در زمان و موعد مقرر تعهد خود را انجام دهد و همچنین در صورت به بار آمدن خسارت از عدم انجام تعهد، مبلغی را تحت عنوان خسارت مطالبه نماید وجه التزام در قرارداد شرط می شود.
به موجب ماده 230 قانون مدنی: اگر در ضمن معامله شرط شده باشد که، در صورت تخلف متخلف مبلغی به عنوان خسارت تادیه نماید، حاکم نمی تواند او را به بیش تر یا کم تر از آنچه ملزم شده است محکوم کند
بنابراین مطابق این ماده ضمن پذیرش وجه التزام می توان دو طریق وجه التزام یا خسارت از انجام تعهد در قرارداد در نظر گرفت.
می توان مبلغی را به طور قطع و مشخص در قرارداد پیش بینی نمود، به طور مثال اگر فروشنده در تاریخ مشخص شده در دفتر اسناد رسمی حاضر نشود می بایست مبلغ مشخص (که می توان به صورت درصدی در قرارداد ذکر نمود) به عنوان وجه التزام به خریدار پرداخت نماید یا می توان برای آن حد و سقفی در نظر گرفت.
به اینصورت که در صورت نقض تعهد، شخص متخلف تا 10% از ثمن قرارداد را به شخص مقابل پرداخت نماید. در این فرض دادگاه پس از احراز تخلف می بایست به کمک کارشناس میزان خسارت ایجاد شده را تا سقف مبلغ تعیین شده مشخص نماید
آیا می توان هر میزان وجه التزام یا خسارت را در قرارداد پیش بینی نمود؟
اختلاف میان قضات در خصوص اینکه در مواجه با وجه التزام چه اقدامی می بایست صورت پذیرد منتهی به تصویب رای وحدت رویه شماره 805 مورخ 16/10/1399 دیوان عالی کشور شد
با این توضیح که اگر افراد در قرارداد (قولنامه، مبایعه نامه و …) هر میزان مبلغی را به عنوان وجه التزام یا خسارت قراردادی درج نمایند، آیا می توان آن را قانونی دانست و شخص متخلف و نقض کننده تعهد را به آن میزان محکوم نمود؟
در خصوص وجه التزام و خسارت قراردادی عادلانه و متعارف میان قضات دادگاه ها تقریبا اختلافی وجود ندارد. به طور مثال اگر افراد در قولنامه ی فروش ملکی که ارزش آن 20 میلیارد تومان باشد، خسارت عدم مراجعه فروشنده به دفتر اسناد رسمی بابت تنظیم سند را 500 میلیون تا 1 میلیارد تومان تعیین نمایند چون با توجه به ارزش ملک این میزان از نظر عرف، عادلانه به نظر می رسد دادگاه ها شخص نقض کننده تعهد و متخلف را به آن میزان محکوم می نماید
اما اگر میزان وجه التزام و خسارت قراردادی، نامتعارف و غیر عقلایی باشد تا پیش از تصویب رای وحدت رویه، غالب قضات نسبت به صدور رای بر طبق آن ممانعت ورزیده و به دلیل غیر عادلانه بودن دعوا را مورد پذیرش ندانسته و اقدام به رد آن اقدام می نموده اند
رای وحدت رویه وجه التزام قراردادی شماره 805 مورخ 16/10/1399 دیوان عالی کشور
تعیین وجه التزام قراردادی به منظور جبران خسارت تاخیر در ایفای تعهدات پولی ، مشمول اطلاق ماده 230 قانون مدنی و عبارت قسمت اخیر ماده 522 قانون آئین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب 1379 است و با عنایت به ماده 6 قانون اخیر الذکر ، مبلغ وجه التزام تعیین شده در قرارداد ، حتی اگر بیش از شاخص قیمت های اعلامی رسمی ( نرخ تورم ) باشد، در صورتی که مغایرتی با قوانین و مقررات امری؛ از جمله مقررات پولی نداشته باشد، معتبر و فاقد اشکال قانونی است. بنا به مراتب، رای شعبه 25 دادگاه تجدید نظر استان مازندران تا حدی که با این نظر انطباق دارد به اکثریت آراء صحیح و قانونی تشخیص داده می شود. این رای طبق ماده 471 قانون آئین دادرسی کیفری مصوب 1392 با اصلاحات بعدی در موارد مشابه برای شعب دیوان عالی کشور ، دادگاه ها و سایر مراجع ؛ اعم از قضایی و غیر آن لازم الاتباع است .
هیات عمومی دیوانعالی کشور
از وکیل سوالی دارید؟
در صورت ایجاد پرسش می توانید سوال خود را از وکیل حاتمی فر پرسیده در اینصورت اطمینان خاطر داشته باشید که پاسخ پرسش ها ظرف 24 ساعت توسط وکیل پایه یک دادگستری به شما داده خواهد شد، همچنین می توانید برای اخذ نوبت با وکیل، با ما در ارتباط باشید
بنابراین مطابق نص و ظاهر رای وحدت رویه مذکور اشخاص می توانند هر میزان مبلغی را به عنوان وجه التزام و خسارت قراردادی را در معامله پیش بینی نمایند
اما با وجود تصویب رای وحدت رویه دیده شده است که قضات بنابر اینکه وجه التزام مخالف نظم عمومی، اخلاق حسنه بوده و یا بنابر مغایرت با مقررات و نظام پولی و همچنین لزوم منصفانه بودن شروط قراردادی به طور قاطع نظری به پذیرش دعوای وجه التزام با مبالغ هنگفت را ندارند
بنابراین می توان گفت که کماکان و با وجود تصویب رای وحدت رویه اختلاف به طور قطعی مرتفع نشده است
نمونه رای بدوی (صفحه یک)
نمونه رای بدوی (صفحه دو)
نمونه رای تجدیدنظر (صفحه یک)
نمونه رای تجدیدنظر (صفحه دو)
*برای تماس با وکیل می توانید از طریق صفحه شماره وکیل تهران ارتباط حاصل نمایید*
2024-11-10
سلام یه سفته به مبلغ صد میلیون از سال 98 دارم تاریخ سررسید نزده الان شکایت کنم چقد میتونم از طرف بگیرم
وکیل محمد حاتمی فر
درود، در صورتی که برای سفته مذکور واخواست شده باشد و یا به موجب دلیلی آن را مطالبه نموده باشید از آن زمان خسارت تاخیر تادیه به آن تعلق خواهد گرفت، در غیر اینصورت از تاریخ مطالبه خسارت به سفته اضافه خواهد شد. شما می توانید از طریق سایت های محاسبه خسارت تاخیر تادیه، میزان آن را محاسبه نمایید
2024-10-30
سلام شب بخیر آقای حاتمی. ما چندسال پیش زمینی فروختیم . چند ماه پیش شخصی به ما زنگ زد و ادعا کرد خریدار ما زمینی به من فروخته . که مال غیر استو خسارت میخواد سه روز پیش ابلاغیه برای ما اومد وقتی مستنداتو باز کردیم دیدیم نوشته علاوه بر زمین فروخته شده هر مقدار زمین اضافی در کنار زمین اصلی وجود دارد متعلق به خریدار است. و امضای ما زیر متن درج شده در حالی که اصلا همچین متنی ننوشته ایم بعد از گشتن اسناد خودمون متوجه شدیم هم اصل قولنامه هم کپی برابر اصل ان که در دست ماست هیچ توضیحی ندارد درصورتی که در قولنامه اون آقا این توضیحات امده و متوجه جعل امضاء شدیم
وکیل محمد حاتمی فر
درود، شما می توانید اقدام به طرح شکایت کیفری جعل یا اقدام حقوقی از بابت جعل صورت گرفته نمایید. مدارک و مستندات خود را برای بنده ارسال کنید
2024-10-25
بسمه تعالی باسلام احتراما حسب درخواست اعاده دادرسی اینجانب با عنوان محکوم علیه در پرونده حقوقی مطروحه شعبه 184 ع ح شهید مطهری مبنی بر رأی قطعی دادگاه که بابت تادیه وخسارت ومطالبه ....توسط کارفرمای قبلی ام به اجرآ گذاشته شده و به علت عدم حضور بنده به قید رویت ابلاغ رای صادر و تا جلب بنده پیش رفت که با تامین قرار اقدام به ارائه ادله مکتوم وادعای جعل ودستبردن در قرداد و همچنین عدم رویه صحیح دادگاه و عدم استماع دفاعیات بنده با اعاده دادرسی بنده موافقت شده که به منظور پیاده شدن از قطار اشتباهات نیاز به همراهی یک وکیل حاذق حقوقی را مستدعی هستم، حتما با شنیدن رویت و دلائل ارائه شده بنده شما هم به بی گناهی بنده گواه خواهید شد ، دست گرم شما را برای همراهی میفشارم باتشکر ابوالفضل صفری
وکیل محمد حاتمی فر
درود، برای اخذ پاسخ سوال خود را واضح مطرح بفرمایید، در صورت تمایل پیگیری پرونده توسط اینجانب و یا همکاران در روز و ساعات کاری با بنده در تماس باشید
2024-10-20
سلام من 2 تا سوال داشتم اول یه شرح مشکل میدم، ملک من کولر آبی و شوفاژ و پکیج داره، مستاجر 3 ساله که ملک و تمدید کرده و پشت نویسی کردیم ،الان 3 ماه گذشته از تمدید بهانه آورده یا بذار دیوار و سوراخ کنم واسه تلویزیون هزینه خسارتم بعدا نمیدم یا 2 تا بچه کوچیک دارم سرمایش و گرمایش ملک مناسب نیست باید اسپیلت گرمایش سرمایش بخری( که در قرارداد هم نیست ) وگرنه میخوام 9 ماه زودتر فسخ کنم بلند شم ، سوال اولم اینه اگر بخوام من تایید کنم بلند بشه میگه طبق عرف یک سوم مبلغ ودیعه که پیشت بده یک ماه زودتر بده بهم من برم خونه جدید اجاره کنم آیا من باید 200 میلیون از 600 میلیون و یک ماه قبل تخلیه بدم بهش حتما الزام داره ؟ سوال دوم اینکه خسارت فسخ در قرارداد ثبتی ما یک ماه اجارست ،من طبق قرارداد باید عمل کنم یا نه طبق عرف املاک که میگن یه حق کمیسیون املاک برای نوشتن اجاره نامه با مستاجر جدید؟ هم قانون هم عرف رو میخوام بدونم که بعد دچار مشکل نشم
وکیل محمد حاتمی فر
درود وقت بخیر، درست است که مطابق عرف معمولا یک سوم یا به میزان مشخصی از ودیعه برای اجاره ملک جدید به مستاجر پرداخت می شود اما این امر برای شما به علت اینکه در قرارداد همچین شرطی درج نشده است مطابق قانون الزامی ایجاد نمی کند، همچنین به موجب قرارداد در صورت فسخ شما مستحق دریافت یک ماه اجاره می باشید. در نظر داشته باشید در صورتی که قصد چنین اقدامی را دارید بهتر است تمامی موضوعات از جمله پرداخت یک سوم ودیعه و همچنین فسخ و کسر مبلغ یک ماه اجاره بها در پشت قرارداد صورتجلسه شود و به امضای دو نفر شاهد نیز برسد. موفق باشید
2024-10-05
سلام من ملکی سال ۹۷ خریدم به مبلغ ۱۷۰ میلیون ۷۰ تومان دادم بقیه چک دادم نتونستم پاس کنم ودر قولنامه نوشته شده هریک از چک ها پاس نشد فسخ و۲۰درصد خسارت ایا فروشنده میتونه ملک رو بگیره یا فقط باید بابت چک شکایت کنه
وکیل محمد حاتمی فر
درود، ظاهرا به دلیل عدم اقدام مالک در این مدت اختیار فسخ معامله ایشان زائل شده است. در هر صورت می بایست موضوع بررسی شود. با بنده در تماس باشید
وکیل محمد حاتمی فر
سوال از وکیل
پرسش خود را از وکیل میتوانید از همین طریق مطرح کنید. نتیجه پاسخدهی از طریق پیامک اطلاع داده خواهد شد.
پیگیری سوال
پس از اطلاعرسانی از طریق پیامک میتوانید با وارد نمودن شماره موبایل خود پاسخ وکیل را مشاهده کنید.
