یکی از رایج ترین سوالاتی که مالکان و صاحبان سرقفلی در خصوص موضوع سرقفلی دارند تخلیه به علت تغییر شغل می باشد. به موجب قانون روابط موجر و مستاجر مصوب 1356 اختیاراتی برای فسخ قرارداد اجاره سرقفلی برای موجر یا صاحب ملک تجاری قائل شده است
فهرست مطالب
بدینصورت که اگر مستاجر یا به عبارتی شخصی که صاحب سرقفلی، کسب و پیشه تجارت می باشد بدون رضایت موجر و صاحب ملک و یا اشخاصی که از طرف شخص نیابت و نمایندگی دارد اقدام به تغییر شغل ملک موضوع سرقفلی نماید این اختیار برای مالک مغازه به وجود می آید که نسبت به تخلیه مورد اجاره اقدام نماید.
اما سوالی که مطرح می شود این است که مستاجر (مالک سرقفلی) آیا به صورت مطلق اجازه تغییر شغل را نسبت به مال مورد سرقفلی ندارد؟
-
مشابه بودن شغل جدید با شغل قبلی
قانونگذار در ماده 14 قانون روابط موجر و مستاجر از عبارتی تحت عنوان “عرفاً مشابه شغل سابق باشد” استفاده نموده است با این توضیح که اگر شغل جدید عرفا مشابه شغل قبلی باشد دعوای فسخ ملک تجاری دارای حق سرقفلی موجر به نتیجه نخواهد رسید. بگذارید با ذکر مثالی به توضیح این مورد بپردازیم، تصور نمایید که موجر در عقد اجاره اختیار فعالیت در شغل قصابی و پروتئینی را برای مستاجر (شخص دارای حق سرقفلی) در نظر گرفته باشد. مستاجر بدون اینکه از مالک در این خصوص اجازه و جوازی کسب نماید اقدام به تغییر شغل به سوپر مارکت و پروتئینی نماید. با توجه به رویه موجود، به دلیل اینکه شغل جدید مشابهت عرفی با شغل قبلی دارد دادگاه ها مستاجر را محکوم به فسخ ننموده و اقدام به رد دعوای موجر می نمایند
اما در همین مثال تصور کنید که مستاجر با وجود جواز به شغل قصابی و پروتئینی در پی اقدامی شغل خود را به پارچه فروشی تغییر دهد. با توجه به اینکه شغل جدید عرفا با شغل سابق مشابهت ندارد به دعوای فسخ رسیدگی شده و عقد اجاره سرقفلی قابل فسخ خواهد بود.
-
بدون پرداخت مبلغی تحت عنوان سرقفلی به مستاجر
شاید تصور کنید که در صورت تغییر شغل بدون مشابهت با شغل قبلی، مستاجر محق به دریافت سرقفلی خواهد بود، اما این تصور کاملا اشتباه است مستاجر علاوه بر اینکه می بایست ملک موضوع سرقفلی را به مالک تحویل دهد در اینصورت محق به دریافت هیچ مبلغی حتی مبلغ سرقفلی نخواهد بود
هزینه تغییر شغل در سرقفلی
غالبا افراد این پرسش را مطرح نموده که هزینه تغییر شغل در سرقفلی چه میزان می باشد. پیش از هر موضوعی می بایست این نکته را اضافه نمود در صورتی که مستاجر به موجب قرارداد اجاره سرقفلی، اختیار تغییر شغل را نداشته باشد این اجازه باید از طرف موجر یا مالک به مستاجر اعطا شده باشد.
بنابراین زمانی که مستاجر اختیار تغییر شغل سرقفلی را در قرارداد اجاره داشته باشد می تواند بدون اینکه در این زمینه متحمل هزینه شود و مبلغی را از این جهت به مالک یا موجر بپردازد اقدام به تغییر شغل انتخابی نماید.
اما در صورتیکه مستاجر به موجب قرارداد اجاره اختیار تغییر شغل را نداشته باشد، می بایست پیش از هر اقدامی اجازه مالک یا موجر را اخذ نماید، غالبا موجر و یا مالکین ملکیت سرقفلی برای اجازه به تغییر شغل اقدام به دریافت مبلغ و هزینه تغییر شغل در سرقفلی می نمایند.
از وکیل سوالی دارید؟
در صورت ایجاد پرسش می توانید سوال خود را از وکیل حاتمی فر پرسیده در اینصورت اطمینان خاطر داشته باشید که پاسخ پرسش ها ظرف 24 ساعت توسط وکیل پایه یک دادگستری به شما داده خواهد شد، همچنین می توانید برای اخذ نوبت با وکیل، با ما در ارتباط باشید
میزان هزینه تغییر شغل در سرقفلی امری کاملا توافقی میان موجر (مالک ملکیت سرقفلی) و مستاجر (مالک سرقفلی) می باشد که می بایست برای تعیین مبلغ تغییر شغل به عرف محل مغازه رجوع نمود
نمونه رای تغییر شغل سرقفلی
رأی دادگاه بدوی
رأی اصلاحی
رأی دادگاه تجدیدنظر
پرسش و پاسخ ها
2026-04-15
با سلام. وقت بخیر.ببخشید من ملکی دارم که ۵۰ سال پیش سرفلی آنرا فروختم. الان به دلیل تحلیل سازه میخوام نوسازی انجام بدم.منتهی ملکی که سرقفلی آنرا فروختم حدود ۳۵ مترش در طرح عقب نشینی قرار دارد.میخوام بدونم با این وضعیت که ملک ۳۵ مترش در طرح هست میتونم حکم تخلیه بگیرم؟؟؟ممنون
وکیل محمد حاتمی فر
درود وقت بخیر، در نظر داشته باشید که با توجه به اینکه موضوع سرقفلی عقد شما مربوط به قانون موجر و مستاجر مصوب 1356 مربوط می باشد بنابراین مطابق قانون: "در صورتی که به منظور احداث ساختمان جدید مشروط بر اینکه پروانه ساختمانی یا گواهی شهرداری مربوط ارائه شود. و شهرداریها مکلفند درصورت مراجعه مالک با رعایت مقررات مربوط پروانه ساختمان و یا گواهی مورد نظر را صادر و به مالک تسلیم نمایند ..." می توانید با پرداخت مبلغ سرقفلی نسبت به تخلیه شخص بدین منظور اقدام نمایید اما می بایست به این نکته اشاره داشت که با اخذ مجوزات ساخت می بایست در مدت زمان مشخص شده ای نسبت به ساخت آن اقدام نمایید. به هر روی موضوع نیاز به بررسی بیشتر دارد
2026-01-29
راجع به فروش ملکی که ما دارای حق کسبو پیشه ی سال ۵۶ هستیم اما سال ۶۹ مبلغی بابت سرقفلی پرداخت کردیم مالکین ورثه بودن که ملکو فروختن به کسی که طی چند ماه مدام تماس میگرفت برای خریدن مغازه از ماالان ظاهرا سندزدن بدون اطلاع انتقال مالکیت انجام شده و لی ما فقط قولنامه داریم مالک جدیدم هویتش به ما نمیگه که دادخواست های مربوطه را بدیم علیهش و مدام تهدید میکنه که دستور نقشه میخوام بکیرم ملک خلافی داره برو خلافی بده تخلیه کن پولتو بگیر
2026-01-27
سلام یک مغازه سرقفلی از حدود 40سال پیش تاکنون در اختیار ماست و آخرین بار که حدود 3 سال پیش در شورای حل اختلاف با نظر کارشناس تعدیل اجاره صورت گرفته واکنون تصمیم داریم توافقی تعدیل کنیم البته باپیشنهاد مالک چه نوع متن قرارداد تنظیم شود که حق سرقفلی از بین نرود؟ (منظور قرارداد موجر مستاجر یا ؟؟؟) با تشکر از جنابعالی
وکیل محمد حاتمی فر
درود، بهتر است موجر مطابق با روال سال های گذشته از طریق دادگاه اقدام به تعدیل اجاره بها نماید تا حق شما تضمین شده باقی بماند. موفق باشید
2026-01-27
سلام زمینی به مساحت 3000 متر را 6 سال قبل در منطقه ویلایی مشهد اجاره کردم فقط چند عدد درخت کاج داشت هر سال مبلغ اجاره را پرداخت کردم و کلی درخت کاشتم و دو سالن ساخته شد که بتوانم رستوران را دایر کنم امسال مالک شرایطی را برای اجاره گذاشت که قادر به پرداخت آن نیستم و کل اجاره یک سال را می خواهد در این منطقه هیچ کافه رستورانی وجود نداشت ولی الان کلی رونق گرفته اگر تخلیه کنم حق کسب و پیشه چه می شود
وکیل محمد حاتمی فر
درود، به موجب تغییرات حاصل شده در قانون موجر و مستاجر مصوب سال 76 حق کسب یا پیشه یا تجارت به ملک توصیفی تعلق نمی گیرد مگر اینکه از قرارداد اجاره حق سرقفلی برداشت شود یا به عبارت دیگر به موجب عقد اجاره شما دارای حق سرقفلی باشید. در خصوص درختان و سالن احداثی در صورتی که با اجازه موجر بوده یا بدون اجازه باشد احکام آن متفاوت می باشد
2026-01-25
سلام. پدر من از اموال پدر خود ارثی دارند که هنوز تقسیم نشده و شامل یک خانه و یک سرقفلی هست. مادر پدرم هنوز زنده هستند و در ان خانه سکونت دارند. پدر من چند ماه پیش فوت کرده و مادر بنده مهریه خود را در زمان حیات پدرم دریافت نکرده. الان مادرم میخواد خانه ای که مادربزرگم در ان ساکن هست و ما در ان سهم الارث داریم را به عنوان قسمتی از مهریه خود معرفی کند. ایا دادگاه ان خانه را جز مستثنیات دین معرفی می کند ؟ پدرم اموال دیگری شامل ملک دارد .
وکیل محمد حاتمی فر
درود، مادر ابتدا می بایست نسبت به مطالبه مهریه اقدام نموده و اموال بجا مانده را تا میزان مهریه توقیف نماید، پس از برگزاری مزایده و عدم وجود خریدار برای مال مزایده ای، نسبت به میزان توقیفی سند به نام مادر (زوجه متوفی) صادر خواهد شد، پس از آن می توان نسبت به دستور فروش ملک توصیفی اقدام مقتضی نمود. موفق باشید
وکیل محمد حاتمی فر
سوال از وکیل
پرسش خود را از وکیل میتوانید از همین طریق مطرح کنید. نتیجه پاسخدهی از طریق پیامک اطلاع داده خواهد شد.
پیگیری سوال
پس از اطلاعرسانی از طریق پیامک میتوانید با وارد نمودن شماره موبایل خود پاسخ وکیل را مشاهده کنید.
